Ana Sayfa  /  Yaşanmış Hayatlar  /  Ünlü İngiliz casus Lawrence'ye karşı görev yaptı
  • Facebook da Paylaş
Ünlü İngiliz casus Lawrence'ye karşı görev yaptı
  • 29-01-2019
  • 0 yorum

Lawrence'ye karşı görev yapmıştı. 

( Doğu'da,Yeni Lawrence'ler İşbaşında)

Yıllar önce Güney Afrika’ya giden bir Türk ailenin çocuğu olan Ebubekir Rüştü Atala, Cihan Harbi’nde Şam cephesinde savaşırken, çok iyi derecede İngilizce konuştuğu için, istihbarat göreviyle ünlü casus Lawrence’e karşı Bağdat ve Kutul Amare’de görev yapmıştı. 

BİRİNCİ CİHAN HARBİNDEN SONRA,OSMANLI TÜRKÜN ÇEKİLDİĞİ COĞRAFYA DA,HÂL  HUZUR YOKTU.

 Birinci Cihan Harbinde Osmanlı devletinin hizmetinde Suriye Cephesinde savaşan Osmanlı subayı pilot Ebubekir Rüştü Atala’nın mezarı Güney Afrika’da bulundu.

Ebubekir Rüştü Atala’nın çok iyi İngilizce bilmesinden dolayı, ünlü İngiliz casus Thomas Edward Lawrence hakkında istihbarat toplamak için Yemen cephesinde vazifelendirildiği anlaşılıyor. Rüştü Atala’nın neredeyse hiç bilinmeyen serencamını geride kalan tek oğlu Ahmet Kemal Bey’den dinledik. Seksen yaşını geçen hafta kutlayan Ahmet Kemal Bey, babasından kalan yüzlerce kitap ve hususi aile belgelerini Johannesburg’daki evinde bizimle paylaştı.

(Ebubekir Rüşdü Atala Bey, eşi Hatice Hanım ile 1970 yılında. )

EBUBEKİR RÜŞTÜ ATALA, KİMDİR ?

Bilindiği üzere 19. yüzyılda Güney Afrika’da yaşayan müslüm anlar arasındaki ihtilafları çözmek için Osmanlı devleti,Ümit Burnu'na Ebubekir Efendi adında bir fıkıh profesörü göndermişti.

GÜNEY AFRIKA'DA SAHİPSİZ MÜSLÜMANLARA  SAHIP ÇIKTI

Ebubekir Efendinin en büyük oğlu Ahmet Ataullah Bey babasının vefatından sonra,Güney Afrika’daki sahipsiz kalan müslümanların eğitimiyle uğraşmış,1901 yılında ise,Osmanlı devletinin ilk Singapur Başkonsolosu olarak atanmıştı.

Ebubekir Rüştü Atala,Osmanlı devletinin Singapur’a atadığı konsolos Ahmet Ataullah Bey’in oğludur.

1896 yılında Güney Afrika’da doğan Rüştü Bey, babasının Singapur’daki görevi sırasında ailece İstabul’a taşınmışlar.

Bir Osmanlı arşiv kaydına göre ağabeyi Fuat Ataullah ile birlikte, Sultan Abdülhamid’in kendi hazinesinden ödediği parayla sünnet merasimleri yapılmış ve Galatasaray Sultanisinde okumuş.

Babalarının Singapur’da genç yaşta ölümüyle eğitim için Londra’ya taşınan ailenin dört çoçuğu da okumuş, fakat Birinci Dünya Savaşında, erkek çocuklardan Fuat Ataullah ile Rüştü Ataullah,İngiltere’deki eğitimlerine ara vererek gönüllü olarak Osmanlı ordusuna katılmış...

Güney Afrika gazetelerine göre Ebubekir Rüştü Bey, 1913 yılında Cape Town'a gelmiş ve Güney Afrika’nın ilk Melez pilotu olarak tanıtılmış.

İngiliz sömürgesi Güney Afrika’da o dönemde müslümanların ten rengine bakılmadan “melez” olarak sınıflandırıldığı için,müslüman doğmuş büyümüş olan Ebubekir Rüştü Bey eğitiminden ötürü doğduğu Güney Afrika’da çok büyük bir ihtişamla karşılanmış. Gazete haberinde Türkiye’ye gideceğini beyan eden Rüştü Bey, hakikaten 1914 yılında Osmanlı ordusuna katılmış.

Lawrence Lawrence, Bir Osmanlıca arşiv belgesinden ise, onun Yemen Cephesinde görevlendirildiği anlaşılıyor.

(BUGÜNKÜ YEMEN'DE YAŞANAN FALKET,YANDA)

Aile yakınlarından alınan bilgilere göre,Şam cephesinde savaşırken çok iyi derecede ve aksansız İngilizce konuştuğu için, istihbaratçı olarak ünlü casus Lawrence'e karşı Bağdat ve Kutul Amare’de görev yaptığı aktarılmaktadır.

Hakikaten,Mohammad Abdurrahman Han'ın “My life and Experiences” adlı hatıralarında, Londra'da eğitim aldığı yıllarda, Rüştü Bey’in çok iyi arkadaşı olduğunu ve en son Suriye cephesindeyken kendisinden mektup aldığını hatıratında kaydetmiş.

(Ebubekir Rüştü Bey’in Güney Afrika’da bulunan mezarıresim) 

OĞLU, BABASINI ANLATIYOR...

Ebubekir Rüştü Bey’in yaşayan tek oğlu Ahmet Kemal Bey, babasıyla ilgili bilinmeyen birçok konuyu bizimle paylaştı.

Ahmet Kemal, babasının Londra’da çok iyi bir dil bilimci olarak yetiştiğini, fakat ekonomik şartların elvermemesi sebebiyle,Birinci Cihan Harbinden sonra Güney Afrika’ya dönüp ticaretle uğraşmak zorunda kaldığını söyledi.

Ahmet Kemal Bey, köklü aile geçmişinden ötürü babasının Güney Afrika’da çok hürmet gördüğünü, fakat ona rağmen Ebubekir Rüştü Atala’nın kendi kahramanlıklarını anlatmaktan imtina ettiğini ifade etti.

Gerek amcası Fuat Ataullah Bey’den, gerekse halası, Dr. Havva Hayrünnisa hanımdan dinlediği kadarıyla babasının Fransızca, İngilizce, Yunanca gibi batı lisan-dillerini çok iyi bilmesinden ötürü, İngiliz casusu Lawrence'nin Irak ve Suriye cephesindeki çalışmalarını takip ettiğini söyledi.

Çocukluk arkadaşı ve akrabası olan Hişam Nimetullah Efendi ise,Ebubekir Rüştü Atala’nın Lavrence’ye karşı mücadele ettiğini,babasından duyduğunu, fakat mütevazi yaşadıkları için bu tür konuları konuşmaktan hoşlanmadığını da belirtti.

TÜRKİYE’YE GELME ARZUSU VE TÜRK VATANDAŞI OLMA İSTEĞİ VAR 

Ahmet Kemal Bey’in yaşlılığı sebebiyle artık pek sık ziyaret edemediği babasının mezarını Johannesburg’un en büyük Hıristıyan mezarlığında bulduk.

(JOHANESBURG,BİR ALMACAAD,İSİMDİ.ZAMANINDA ALMAN KOLONİSTİ İDİ. BİR ARA,ALMANLAR YERLİ HALKI KATLETTİ DİYE,MERKEL HÜKÜMETİ!NE GEN SORU VERİLMİŞTİ.yhy)

1975 yılında vefat eden Ebubekir Rüştü Atala,Westbury Hristiyan mezarlığının bir köşesinde birkaç müslümanın bulunduğu bir köşede yatıyor,yanda.

(Biz den de rahmet olsun,yhy)    

Bakımsız halde bulunan mezar taşına, kendisinden sonra vefat eden ve eşinin yazdırdığı anlaşılan "Sevgili eşim Ray Rüştü Atala" yazısı kazınmış.

Oğlu Ahmet Kemal Bey’in hayattaki son isteği, Türk vatandaşlığı alıp Türkiye’ye bir Türk gibi gidebilmek. Türkiye’ye hiç gidemediği halde her daim Türk olmaktan gurur duyan Ahmet Kemal Bey, Güney Afrika’daki evinde aile hatıralarıyla yaşıyor.

Biz de ona sağlıklı ömür diliyoruz.

* Dr.Halim Gençoğlu.

28 Ocak 2019,Aydınlıkten aktarma.Resim ve yorum yhy

Etiketler : Ünlü - İngiliz - casus - Lawrence'ye - karşı - görev - yaptı -
YORUMLAR
Henüz Yorum Yok !
İlginizi Çekebilecek Diğer Haberler
MAKALELER YAZARLAR
GAZETE İLK SAYFALAR
HAVA DURUMU


RIZE

KÜNYE   I  REKLAM   I  İLETİŞİM   I  SİTENE EKLE